Quốc hội đồng ý cho Hà Nội tự quyết tăng phí, lệ phí

Quốc hội vừa chính thức thông qua Nghị quyết cho phép HĐND Thành phố Hà Nội được quyết một số khoản thu phí, tăng phí trên địa bàn trong 5 năm. 
Hà Nội kích cầu tiêu dùng sau dịch COVID-19

Sáng 19/6, với 91,51% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách tài chính - ngân sách đặc thù đối với Thành phố Hà Nội.

Theo Nghị quyết, HĐND Thành phố Hà Nội được quyết định thu một số khoản phí chưa có trong danh mục phí, lệ phí tại Luật Phí, lệ phí. Thành phố cũng được quyết tăng mức thu phí nằm trong danh mục, trừ các loại phí thuộc nguồn thu ngân sách Trung ương, như phí toà án.

Bên cạnh đó, ngân sách thành phố Hà Nội được hưởng 100% số thu tăng thêm từ các khoản thu phí này để đầu tư cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội và chi sự nghiệp kinh tế, khoa học – công nghệ, giáo dục, y tế và phúc lợi xã hội.

Cũng theo Nghị quyết, Thành phố Hà Nội được hưởng 50% khoản thu tiền sử dụng đất khi bán tài sản công gắn liền trên đất của các cơ quan, tổ chức thuộc Trung ương quản lý trên địa bàn (trừ các cơ quan, đơn vị thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh). Khoản tiền này sẽ được dùng để đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội thuộc nhiệm vụ đầu tư công của Hà Nội.

quoc hoi dong y cho ha noi tu quyet tang phi le phi
Các đại biểu Quốc hội nhấn nút thông qua Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách tài chính - ngân sách đặc thù đối với Thành phố Hà Nội. Ảnh: quochoi.vn.

Ngoài ra, toàn bộ khoản thu từ cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước, thoái vốn Nhà nước đầu tư tại các doanh nghiệp do UBND thành phố làm đại diện chủ sở hữu cũng được bổ sung vào vốn đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội thuộc nhiệm vụ đầu tư công của Thành phố Hà Nội.

Trước đó, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho biết, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo Ủy ban Tài chính- Ngân sách tổ chức phiên họp ngày 15/6, phối hợp với các cơ quan hữu quan của Chính phủ, Hội đồng dân tộc và một số Ủy ban của Quốc hội tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách tài chính - ngân sách đặc thù đối với Thành phố Hà Nội.

Có ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng, việc ban hành Nghị quyết cần đồng bộ với việc sửa đổi, bổ sung Luật Thủ đô năm 2012; việc ban hành Nghị quyết có thể dẫn đến tạo tiền lệ cho các địa phương đều mong muốn có “cơ chế đặc thù”. Về nội dung này, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội nhận thấy, ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội là xác đáng. Báo cáo tổng kết 8 năm thực hiện Luật Thủ đô cho thấy đã đạt được một số kết quả quan trọng. Tuy nhiên, thực tiễn cũng nảy sinh nhiều vấn đề mới cần xử lý mà Luật Thủ đô chưa bao quát hết. Theo dự kiến, việc sửa đổi Luật Thủ đô sẽ được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh trong thời gian tới. Trong khi chờ sửa đổi Luật Thủ đô, trên cơ sở Kết luận số 22-KL/TW ngày 07/11/2017 của Bộ Chính trị và căn cứ yêu cầu thực tiễn quản lý của Thành phố Hà Nội, việc ban hành Nghị quyết về thí điểm cơ chế đặc thù cho Thành phố Hà Nội nhằm khai thác có hiệu quả nguồn lực, tăng cường phân cấp, phân quyền tạo chủ động trong việc quyết định, sử dụng ngân sách là cần thiết trong điều kiện hiện nay.

Vì vậy, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội cho phép ban hành Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách tài chính - ngân sách đặc thù đối với Thành phố Hà Nội. Đồng thời, trên thực tế cơ chế đặc thù chỉ áp dụng đối với địa phương được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, tiếp thu ý kiến các vị ĐBQH, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp với Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội sớm nghiên cứu, trình các cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định sửa đổi Luật Thủ đô đúng thời hạn theo quy định.

Một số ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc thẩm quyền quyết định thu phí, lệ phí; đề nghị quy định mức trần thu phí và kiến nghị không nên bổ sung phí, lệ phí tòa án. Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, theo quy định tại Điều 17 của Luật Phí và lệ phí năm 2015, thẩm quyền bổ sung các khoản phí, lệ phí chưa có trong Danh mục ban hành kèm theo Luật Phí và lệ phí thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tuy nhiên, theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW của Trung ương lần thứ 6, khóa XII, xin Quốc hội cho phép thí điểm giao HĐND Thành phố Hà Nội thực hiện quyền hạn này như quy định tại dự thảo Nghị quyết đã trình Quốc hội.

Về đề nghị quy định mức trần thu phí và kiến nghị không nên bổ sung phí, lệ phí tòa án, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội xin Quốc hội cho phép không quy định mức trần thu phí, mà nên cho phép HĐND Thành phố được quyền quyết định mức thu cụ thể, phù hợp với thực tế nhằm tạo sự chủ động, linh hoạt trong quản lý và điều hành. Tuy nhiên, khi thực hiện quy định này, Thành phố phải đảm bảo các nguyên tắc quy định tại khoản 2 Điều 3 Dự thảo Nghị quyết. Thành phố Hà Nội cũng không được quyết định đối với các khoản phí do ngân sách Trung ương hưởng 100%, vì đây là các khoản phí do cơ quan Trung ương trực tiếp thu. Như vậy, các khoản phí loại trừ đã bao gồm phí tòa án.

Một số ý kiến đại biểu Quốc hội cũng đề nghị cân nhắc việc cho phép Thành phố Hà Nội được hưởng 50% khoản thu tiền sử dụng đất khi bán tài sản công, vì đây là khoản thu lớn, có thể làm mất cân đối ngân sách Trung ương. Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho biết, theo quy định hiện hành của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công, các cơ quan, đơn vị phải di dời trụ sở được sử dụng tối đa 70% (riêng lĩnh vực quốc phòng, an ninh là 100%) số thu tiền sử dụng đất và tài sản trên đất của trụ sở cũ để trang trải chi phí liên quan đến việc bán, di dời, xây dựng cơ sở vật chất tại địa điểm mới; phần nộp NSNN là 30% còn lại.

Vì vậy, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, việc quy định cho ngân sách Thành phố Hà Nội được hưởng 50% số thu nộp NSNN sau khi đã trừ chi phí liên quan cũng không ảnh hưởng lớn đến cân đối ngân sách Trung ương trong ngắn hạn, nhưng có ý nghĩa động viên, khuyến khích chính quyền địa phương cùng các cơ quan, đơn vị đẩy nhanh sắp xếp các cơ sở nhà, đất nhằm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài sản công. Thành phố sẽ có thêm nguồn lực để xử lý những vấn đề liên quan đến công tác quy hoạch đô thị, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội cho phù hợp.

Ngoài ra cũng có ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị cần cho phép ngân sách Thành phố Hà Nội được hưởng toàn bộ số thu từ sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, thoái vốn nhà nước đầu tư tại các doanh nghiệp do Ủy ban nhân dân thành phố làm đại diện chủ sở hữu như quy định của Luật Ngân sách Nhà nước. Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho biết, theo quy định của văn bản pháp luật hiện hành, từ trước đến nay, Thành phố Hà Nội chưa có cơ sở pháp lý sử dụng các khoản thu từ cổ phần hóa, thoái vốn từ các tổ chức kinh tế do UBND Thành phố làm đại diện chủ sở hữu theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2002 và 2015.

Vì vậy, để tạo điều kiện cho UBND Thành phố Hà Nội sử dụng số thu từ cổ phần hóa nhằm tăng nguồn lực đầu tư xây dựng một số cơ sở hạ tầng quan trọng của Thủ đô, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội xin Quốc hội cho phép bổ sung cụm từ “theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước” như thể hiện tại khoản 5 Điều 3 của dự thảo Nghị quyết mới. Đồng thời, đề nghị Chính phủ chỉ đạo sớm hoàn chỉnh Nghị định số 163/2016/NĐ-CP ngày 21/12/2016 của Chính phủ để việc tổ chức thu thoái vốn từ các tổ chức kinh tế do UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quản lý được thực hiện đúng quy định của Luật Ngân sách Nhà nước.

Hậu Lộc
Xem phiên bản mobile