Hộ kinh doanh cần luật riêng hay đưa vào Luật Doanh nghiệp

Nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị không nên đưa hộ kinh doanh vào dự thảo Luật Doanh nghiệp, mà đề xuất ban hành luật riêng để điều chỉnh về hộ kinh doanh.
Cá nhân không cần gửi thông báo ngừng kinh doanh trước 15 ngày

Ngày 21/5, phiên thảo luận cuối của Quốc hội về dự án Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) của Quốc hội vẫn chưa thể thống nhất có luật hoá ngay quy định về hộ kinh doanh như đề xuất của Chính phủ hay không.

Theo Cổng thông tin Quốc hội, về quy định đối tượng hộ kinh doanh vào dự thảo Luật Doanh nghiệp, nhiều ý kiến đại biểu đề nghị không quy định nội dung về hộ kinh doanh vào dự thảo Luật, mà xem xét, ban hành một luật riêng về hộ kinh doanh.

Đồng thời, nhiều ý kiến đại biểu cho rằng, việc đưa hộ kinh doanh vào dự thảo Luật là không phù hợp vì hộ kinh doanh không phải là doanh nghiệp nên không thuộc phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, hộ kinh doanh được coi là một hình thức kinh doanh khác biệt với doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần. Những quy định về hộ kinh doanh tại dự thảo Luật chỉ mới giải quyết được việc kiểm soát, quản lý nhà nước đối với hộ kinh doanh, mặt khác có thể làm tăng rủi ro, tăng chi phí đối với thành lập và hoạt động của hộ kinh doanh; bên cạnh đó chưa có quy định tạo thêm quyền tự do kinh doanh, tăng độ an toàn kinh doanh, tạo thêm thuận lợi cho hộ kinh doanh, cũng như các cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của hộ kinh doanh.

ho kinh doanh can luat rieng hay dua vao luat doanh nghiep
Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: quochoi.vn.

Vì vậy, việc quy định hộ kinh doanh trong dự thảo Luật dẫn đến phải mở rộng thêm phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng cho một chủ thể mới. Mặt khác, số lượng về đối tượng chịu tác động là hộ kinh doanh rất lớn.

Theo các đại biểu, cần có thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá thực tiễn và tham vấn để hoàn thiện khung khổ pháp luật tốt nhất điều chỉnh và áp dụng cho chủ thể hộ kinh doanh, tránh những tác động bất lợi tới hoạt động của các hộ kinh doanh.

Theo đại biểu Dương Minh Tuấn (Đoàn Bà Rịa- Vũng Tàu), hộ kinh doanh là một loại hình kinh doanh nên quyền và nghĩa vụ của hộ kinh doanh cần phải được điều chỉnh bởi Luật, chứ không thể quy định bằng Nghị định; số lượng hộ kinh doanh hoạt động ở nước ta rất lớn. Do vậy, đại biểu ủng hộ quan điểm đưa hộ kinh doanh vào Luật thay vì Nghị định để tăng vị trí pháp lý của hộ kinh doanh. Tuy nhiên, cần tách hộ kinh doanh thành một luật riêng sẽ hợp lý hơn, chứ không nên đưa nội dung này vào Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) vì như vậy Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) sẽ không thể bao hàm được hết.

Tương tự, đại biểu Trần Văn Tiến (Đoàn Vĩnh Phúc) cũng ủng hộ việc đưa hộ kinh doanh điều chỉnh bởi văn bản Luật là cần thiết, tuy nhiên đại biểu cho rằng, cách thức hoạt động và quy mô của hộ kinh doanh rất khác so với các doanh nghiệp, nếu chính sách, quy định của chúng ta chưa phù hợp có thể gây khó khăn cho hàng triệu hộ kinh doanh đang hoạt động. Do vậy, cần xây dựng một Luật riêng cho phù hợp. Còn nếu vẫn quyết định đưa nội dung này vào Luật, đại biểu cho rằng, tên gọi của dự thảo Luật cũng cần phải thay đổi thành Luật Doanh nghiệp và hộ kinh doanh để phù hợp với nội dung cũng như phạm vi điều chỉnh.

Trong khi đó, đại biểu Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (Đoàn Thái Bình) lại cho rằng không nên xây dựng riêng một đạo luật về hộ kinh doanh. Vì nếu thực hiện phương án này thì Việt Nam là nước duy nhất trên thế giới có luật về hộ kinh doanh, khác với thông lệ quốc tế sẽ rất khó cho hộ kinh doanh hoạt động, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập.

Mặt khác, ông Lộc nhấn mạnh, Bộ luật Dân sự đã xóa bỏ tư cách chủ thể của hộ kinh doanh, nếu không đưa hộ kinh doanh vào Luật Doanh nghiệp thì Chính phủ không thể nào có hướng dẫn về đăng ký hộ kinh doanh được, bởi vì điều này trái với Luật Dân sự.

Phát biểu tiếp thu, giải trình về nội dung này, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, các quan điểm đại biểu nêu đều nhất trí với việc cần thiết luật hoá quy định về hộ kinh doanh. Tuy nhiên, ý kiến khác nhau là đưa hộ kinh doanh vào Luật Doanh nghiệp hay làm luật riêng.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, việc Chính phủ trình đưa ngay vào Luật Doanh nghiệp là để khẳng định định danh của hộ kinh doanh mà hiện chưa được đưa vào luật. Qua đó có điều kiện để áp dụng các quyền lợi, quy định hỗ trợ của Chính phủ cho hộ kinh doanh, từ đó tháo bỏ các vướng mắc, giải phóng nguồn lực để phát triển hộ kinh doanh.

"Việc này không làm phát sinh thủ tục hành chính, không tác động tiêu cực đến hộ kinh doanh", Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng khẳng định. Ông cũng nêu thực tế là có rất nhiều hộ kinh doanh quy mô lớn, hàng trăm lao động, doanh thu hàng nghìn tỷ nhưng vẫn hoạt động theo quy định hộ kinh doanh.

Hơn nữa, việc xây dựng luật về hộ kinh doanh sẽ mất rất nhiều thời gian, khoảng 3 năm mới xong. "Cái gì có lợi thì làm ngay, việc này chỉ có lợi cho hộ kinh doanh. Khi nào làm luật riêng thì chuyển quy định ở Luật Doanh nghiệp sang luật mới là xong", ông Dũng đề nghị.

Hậu Lộc
Xem phiên bản mobile