Hàng loạt dấu hiệu mất an toàn tài chính tại Tổng Công ty Giấy Việt Nam

Trong báo cáo kiểm toán độc lập, kiểm toán viên của Công ty TNHH kiểm toán và tư vấn UHY đã chỉ ra hàng loạt vấn đề về dấu hiệu mất an toàn tài chính của Tổng Công ty Giấy Việt Nam.
Tổng Công ty Giấy Việt Nam và dự án nghìn tỷ "đắp chiếu" tại Long An Khoản nợ khủng đặt dấu hỏi an toàn tài chính tại Tổng Công ty Giấy Việt Nam

Như Tuổi trẻ và Pháp luật đã thông tin, mới đây, Tổng Công ty Giấy Việt Nam (VINAPACO) đã công bố báo cáo tài chính hợp nhất năm 2018 được kiểm toán bởi Công ty TNHH kiểm toán và tư vấn UHY cho thấy nhiều vấn đề về tài chính của doanh nghiệp Nhà nước này.

Theo đó, năm 2018, doanh thu thuần của Tổng Công ty Giấy Việt Nam đạt 2.653 tỷ đồng, tăng hơn 300 tỷ đồng so với năm 2017. Tuy nhiên, giá vốn bán hàng lại chiếm tới 2.190 tỷ đồng, tăng gần 280 tỷ đồng khiến lợi nhuận gộp chỉ còn 463 tỷ đồng.

Trong năm vừa qua, khoản doanh thu hoạt đồng tài chính của Tổng Công ty Giấy Việt Nam tăng rất mạnh từ mức 2,8 tỷ đồng năm 2017 lên mức 51,2 tỷ đồng. Chi phí lãi vay của doanh nghiệp này cũng giảm từ mức 36,9 tỷ đồng xuống còn 27,3 tỷ đồng.

hang loat dau hieu mat an toan tai chinh tai tong cong ty giay viet nam
Nợ phải trả của Tổng Công ty Giấy Việt Nam ở mức 4.605 tỷ đồng trong khi vốn chủ sở hữu chỉ 1.482 tỷ đồng.

Đáng nói, trong khi năm 2017 Tổng Công ty Giấy Việt Nam ghi nhận khoản lãi trong công ty liên doanh, liên kết tới 114,7 tỷ đồng thì năm 2018 lại lỗ 132 triệu đồng nên lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh của Tổng Công ty Giấy Việt Nam giảm mạnh so với năm 2017 từ mức 139 tỷ đồng xuống còn 115,3 tỷ đồng.

Kết quả, trong năm 2018, Tổng Công ty Giấy Việt Nam ghi nhận khoản lợi nhuận sau thuế chỉ 106,4 tỷ đồng, giảm xấp xỉ 30% so với mức 151,6 tỷ đồng năm 2017.

Chiếu theo báo cáo tài chính hợp nhất, đến hết năm 2018, Tổng Công ty Giấy Việt Nam ghi nhận mức tổng tài sản là 6.148 tỷ đồng, giảm xấp xỉ 180 tỷ đồng so với thời điểm đầu năm. Trong đó, đáng chú ý là hàng tồn kho chiếm tới 1.041 tỷ đồng; các khoản phải thu ngắn hạn 263,5 tỷ đồng, tài sản dở dang dài hạn 3.387 tỷ đồng.

Đặc biệt, sau khi trừ đi giá trị hao mòn lũy kế lên tới 2.563 tỷ đồng thì khoản tài sản cố định hữu hình của Tổng Công ty Giấy Việt Nam chỉ còn 578 tỷ đồng, trong khi nguyên giá là 3.141 tỷ đồng.

Cũng theo báo cáo tài chính hợp nhất, tính đến thời điểm cuối năm 2018, nợ phải trả của Tổng Công ty Giấy Việt Nam ở mức 4.605 tỷ đồng trong khi vốn chủ sở hữu chỉ 1.482 tỷ đồng. Như vậy nợ đã gấp cao gấp hơn 3 lần vốn chủ sở hữu đã đặt ra dấu hỏi rất lớn về an toàn tài chính của doanh nghiệp Nhà nước này.

hang loat dau hieu mat an toan tai chinh tai tong cong ty giay viet nam
Kiểm toán chỉ ra nhiều vấn đề về báo cáo tài chính của Tổng Công ty Giấy Việt Nam.

Không chỉ có vậy, trong báo cáo kiểm toán độc lập, kiểm toán viên của Công ty TNHH kiểm toán và tư vấn UHY đã chỉ ra hàng loạt vấn đề an toàn tài chính Tổng Công ty Giấy Việt Nam.

Cụ thể, tại phần cơ sở của ý kiến kiểm toán ngoại trừ, kiểm toán viên cho biết đã thực hiện các thủ tục kiểm toán cần thiết nhưng không thu thập được đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp để có thể đưa ra ý kiến về số dư hàng tồn kho là nguyên liệu đay, hóa chất và phụ gia cho sản xuất của Ban quản lý Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam tại ngày 31/12/2018 với số tiền 28,8 tỷ đồng.

Theo giải trình của Ban quản lý Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam thì hàng tồn khi là nguyên liệu đay và hóa chất đã kém chất lượng, Ban quản lý dự án đã báo cáo Bộ Công Thương, Bộ Công Thương đã có văn bản xử lý khi thực hiện bán đấu giá toàn bộ tài sản và hàng tồn kho Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam theo chỉ đạo của Chính phủ.

Đồng thời, kiểm toán viên cũng cho biết chưa nhận được đầy đủ các biên bản đối chiếu công nợ tại ngày 31/12/2018 và 31/12/2017 giữa Ban quản ký Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam với các cá nhân, đơn vị tham gia thực hiện dự án (không bao gồm các khoản vay).

Theo giải trình của Ban quản lý Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam thì các khoản công nợ này đang tồn tại, vướng mắc không xử lý được và khách nợ không đối chiếu để xác nhận nợ. Đây là các khoản nợ bất bình thường, Tổng Công ty giấy Việt Nam và Ban đang xử lý khởi kiện ra tòa để xử lý nợ. Do đó, số dư công nợ phải thu, phải trả của Ban quản lý Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam trong bảng cân đối kế toán tổng hợp kèm theo được xác định trên cơ sở chứng từ chi phí, thanh toán do Bản quản lý dự án cung cấp.

Bên cạnh đó, kiểm toán viên cũng nhận xét, báo cáo tài chính cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2018 của Công ty TNHH MTV Nguyên liệu Giấy Miền Nam đã được kiểm toán với "Ý kiến kiểm toán từ chối" do khoản mục "Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang dài hạn" trên bảng cân đối kế toán với số tiền là 680 tỷ đồng tương ứng với diện tích đang theo dõi trên sổ sách là 8.690,63 ha. Nguyên nhân, theo yêu cầu của Tổng Công ty, Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam phải tiến hành đo đạc, kiểm kê chi tiết cho từng lô khoảnh nên mất nhiều thời gian. Hiện nay, công ty vẫn đang tiếp tục rà soát, đối chiếu nên chưa hoàn thành việc kiểm kê chi tiết. "Do đó, chúng tôi không đánh giá ảnh hưởng của vấn đề đã nêu đến Báo cáo tài chính hợp nhất của Tổng Công ty", kiểm toán viên nêu.

Ngoài ra, kiểm toán viên cũng cho biết, khoản đầu tư vào Công ty CP Giấy BBP với giá trị đầu tư 52 tỷ đồng, đơn vị này đã dừng hoạt động từ tháng 10/2015 và Tổng Công ty giấy Việt Nam đã trích lập dự phòng 100% giá trị đầu tư. "Chúng tôi chưa được cung cấp báo cáo tài chính được kiểm toán của công ty này, vì vậy chúng tôi không đưa ra ý kiến đánh giá về giá trị ghi sổ khoản đầu tư theo phương pháp vốn chủ sở hữu của khoản đầu tư tài chính này", kiểm toán viên nêu.

Theo tìm hiểu của phóng viên, dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam được UBND tỉnh Long An phê duyệt dự án đầu tư vào cuối năm 2003 với tổng mức đầu tư gần 1.500 tỷ đồng. Đến nay, sau hơn 15 năm triển khai và rót vào hàng nghìn tỷ đồng, công trình đang được xây dựng phương án thanh lý và phương án trả khối nợ khổng lồ.

Dự án ban đầu do Công ty TNHH MTV Phát triển công nghiệp và Vận tải (Tracodi) làm chủ đầu tư được khởi công năm 2004, tuy nhiên đến tháng 6/2008 thì dừng thi công do thiếu vốn. Tháng 6/2009, dự án được chuyển giao từ Tracodi sang Tổng công ty Giấy Việt Nam. Sau khi tiếp nhận, Tổng Công ty Giấy Việt Nam đã tiến hành lập báo cáo điều chỉnh tăng vốn lên 3.409,9 tỷ đồng.

Sau đó, Tổng Công ty Giấy Việt Nam đã đưa dây chuyền vào chạy thử. Tuy nhiên, khi chạy thử, dây chuyền gặp sự cố, do đó, từ tháng 10/2012 đến nay, dự án dừng hoạt động.

Theo báo cáo, tính đến ngày 31/12/2015, tổng chi phí đầu tư vào dự án là 2.636 tỷ đồng, tính đến cuối năm 2016, tính cả lãi suất phải trả, tổng nợ phải trả lên tới 2.695 tỷ đồng. Tháng 9/2016, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ đã đồng ý về chủ trương bán đấu giá toàn bộ tài sản cố định và hàng hoá tồn kho của nhà máy.

Nguyên nhân khiến nhà máy “nghìn tỷ” này phải đắp chiếu được giải thích do Tracodi thiếu năng lực, kinh nghiệm. Tuy nhiên, sau khi chuyển về chủ đầu tư mới là Tổng Công ty Giấy Việt Nam, dự án cũng không được làm tốt khâu rà soát, đánh giá tình trạng, không lường hết được những khó khăn về công nghệ, khả năng cung cấp nguyên liệu...

Trong một báo cáo mới đây, Bộ Công Thương cho biết, dự án Nhà máy bột giấy Phương Nam đã được Chính phủ đồng ý về chủ trương cho bán đấu giá toàn bộ tài sản cố định và hàng hóa tồn kho của nhà máy.

Bộ Công Thương đã chỉ đạo Tổng Công ty Giấy Việt Nam triển khai thực hiện bán đấu giá toàn bộ tài sản cố định và hàng hóa tồn kho của nhà máy vào tháng 7/2017 (gia hạn 2 lần trong tháng 8 và tháng 9/2017) nhưng không thành công do giá trị thẩm định của dự án theo quy định hiện hành quá cao, và vướng mắc về việc chưa có cơ sở pháp lý trong việc điều chỉnh giá khởi điểm để tiếp tục triển khai bán đấu giá dự án trong trường hợp bán đấu giá lần đầu đầu không thành công.

Tại cuộc họp báo chuyên đề Bộ Tài chính diễn ra vào 28/3/2019, ông Đặng Quyết Tiến - Cục trưởng Cục Tài chính Doanh nghiệp (Bộ Tài chính) cho biết Nhà máy bột giấy Phương Nam được đầu tư thêm 3.000 tỷ đồng để thanh lý, nhưng sau 3-4 lần đấu giá vẫn không có nhà đầu tư mua. Thậm chí, dù bán giá 1.000 tỷ đồng thì vẫn khó có nhà đầu tư nào mua bởi vì nhà máy không hoạt động.

Tuổi trẻ và Pháp luật sẽ tiếp tục thông tin.

Văn Huy
Xem phiên bản mobile