Chấn chỉnh, dẹp bỏ tiêu cực trong đấu thầu

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về việc chấn chỉnh công tác đấu thầu, tăng cường hiệu lực, hiệu quả và đẩy lùi tình trạng tiêu cực, vi phạm trong đấu thầu...
Giám sát chặt quá trình đấu thầu, lựa chọn nhà đầu tư cao tốc Bắc - Nam 40 nhà đầu tư đã mua hồ sơ đấu thầu dự án cao tốc Bắc-Nam Bộ Xây dựng “tuýt còi” Khánh Hòa về dự án nhà ở hơn 30ha không đấu thầu

Ông Trần Quốc Phương - Vụ trưởng Vụ Tổng hợp kinh tế quốc dân, Người phát ngôn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, nhằm tăng cường công tác quản lý đấu thầu, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về việc chấn chỉnh công tác đấu thầu, tăng cường hiệu lực, hiệu quả và đẩy lùi tình trạng tiêu cực, vi phạm trong đấu thầu; dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt lộ trình triển khai đấu thầu qua mạng giai đoạn 2019-2025 .

Đồng thời, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã đề nghị Văn phòng Chính phủ tổng hợp, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, sớm ký ban hành Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư (thay thế Nghị định số 30/2015/NĐ-CP), trước đó, dự thảo Nghị định này đã được Bộ trình Chính phủ vào cuối năm 2018. Hiện Bộ đang nghiên cứu xây dựng dự thảo Nghị định của Chính phủ hướng dẫn thực thi Điều ước quốc tế về đấu thầu.

chan chinh dep bo tieu cuc trong dau thau
Ảnh minh họa.

Trong khi đó, trả lời báo chí, ông Nguyễn Đăng Trương - Cục trưởng Cục Quản lý đấu thầu (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết, nhiều hành vi tiêu cực trong đấu thầu, diễn ra dưới nhiều hình thức, cách thức khác nhau.

Theo đó, trong quá trình lập hồ sơ mời thầu thì đưa ra các tiêu chí không phù hợp, không minh bạch, cài cắm các tiêu chí riêng để tạo lợi thế cho nhà thầu “ruột”, “thân hữu”. Khi thực hiện thông báo mời thầu thì không tuân thủ theo quy định, thiếu minh bạch trong mời thầu. Khi bán hồ sơ mời thầu thì tìm nhiều cách để cố tình hạn chế số lượng nhà thầu mua hồ sơ mời thầu.

Bên cạnh đó, trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu thì tìm cách loại các nhà thầu “lạ” để tạo thuận lợi cho nhà thầu “thân hữu” trúng thầu, cố tình loại nhà thầu không mong muốn vì những sai sót không nghiêm trọng; không cho phép nhà thầu làm rõ hoặc không thực hiện làm rõ và bỏ qua những sai sót nghiêm trọng đối với những nhà thầu có quan hệ “thân hữu”, theo địa bàn, theo ngành.

Cũng theo ông Trương, công tác thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu cũng có nhiều vấn đề như: thẩm định hình thức, chưa đi vào thực chất, không làm đúng quy trình, quy định pháp luật về đấu thầu. Công tác giải quyết kiến nghị của nhà thầu còn chậm trễ, chưa thấu đáo, không làm nhà thầu “tâm phục, khẩu phục”, dẫn đến tình trạng khiếu nại, khiếu kiện kéo dài và vượt cấp ảnh hưởng tới tiến độ thực hiện dự án, gói thầu.

Trong khi đó, đối với công tác kiểm tra, giám sát hoạt động đấu thầu tại các Bộ, ngành, địa phương và các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước chưa được quan tâm đúng mức, chưa thực hiện thường xuyên, liên tục, chưa đảm bảo chất lượng nên chưa kịp thời phát hiện và chấn chỉnh được các hành vi vi phạm.

Nêu giải pháp hạn chế tình trạng trên, theo ông Trương có rất nhiều giải pháp đã và đang được triển khai, một trong nhiều giải pháp hiện nay chính là thúc đẩy đấu thầu qua mạng.

Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư tại cuộc họp báo mới đây, trong 6 tháng đầu năm 2019 đã có 39.000 thông báo mời thầu được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, với tổng giá trị gói thầu là 260.000 tỷ đồng. Trong đó, số lượng gói thầu đấu thầu qua mạng là 11.000 gói thầu (chiếm tỷ lệ 28%) với tổng giá trị gói thầu là 26.500 tỷ đồng (chiếm tỷ lệ 10%). Tỷ lệ về số lượng và giá trị gói thầu đấu thầu qua mạng trong 6 tháng đầu năm 2019 cao hơn cả năm 2018 (18% và 4% tương ứng) nhưng còn thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu quy định tại Nghị quyết số 01 (50% và 15% tương ứng).

Theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tỷ lệ đấu thầu không đạt chỉ tiêu theo lộ trình quy định, việc áp dụng đấu thầu qua mạng nhìn chung còn rất chậm, còn nhiều đơn vị trên cả nước không đảm bảo yêu cầu theo quy định (Tập đoàn, tổng công ty nhà nước: số lượng 46,4% và giá trị 13,9%; Bộ, ngành: 21,3% số lượng và 2% giá trị; địa phương: 18% số lượng và 4% giá trị).

Bên cạnh đó, tính cạnh tranh, hiệu quả kinh tế của đấu thầu qua mạng chưa được khai thác tối đa. Cụ thể, số liệu cho thấy chỉ có khoảng 4,6% số lượng nhà thầu đã đăng ký trên Hệ thống tham gia đấu thầu qua mạng, số lượng nhà thầu trung bình tham gia 1 gói thầu là 2,5; đặc biệt có khoảng 36% tổng số các gói thầu (chủ yếu là lĩnh vực xây lắp) chỉ có 1 nhà thầu tham gia. Đây là biểu hiện của việc lách luật, vi phạm quy định về cạnh tranh, công bằng, đồng thời lật tẩy tình trạng quân xanh, quân đỏ trong đấu thầu truyền thống.

Thời gian tới, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết sẽ đề xuất áp dụng lộ trình mới theo nguyên tắc lượng hóa được các gói thầu bắt buộc phải đấu thầu qua mạng (quy định hạn mức gói thầu bắt buộc phải đấu thầu qua mạng), đồng thời đưa ra chế tài cụ thể (không giải ngân) nếu không thực hiện theo quy định. Đồng thời, sẽ chủ động đưa ra chế tài mạnh mẽ đủ sức răn đe (gắn với trách nhiệm người đứng đầu và Ban lãnh đạo cơ quan, đơn vị; đưa thành tiêu chí cơ bản đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ, bình xét thi đua hàng năm); đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi và đánh giá quá trình triển khai thực hiện đấu thầu qua mạng…

Văn Huy
Xem phiên bản mobile