Cấm quảng cáo ''Mở lon Việt Nam'': Khi chữ ''lon'' mang tội!

Việc cấm Coca-cola quảng cáo sản phẩm với solgan ''Mở lon Việt Nam'' đang gây nhiều tranh cãi đúng sai. Vậy nếu bỏ chữ ''lon'' thì thay chữ gì cho hợp lý?
Tranh cãi Coca-Cola quảng cáo ''Mở lon Việt Nam'': Sai gì mà cấm! Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tuýt còi quảng cáo ''Mở lon Việt Nam'' của Coca-Cola

Câu chuyện Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) có Công văn gửi các Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Sở Văn hóa Thông tin các tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương về việc chấn chỉnh hoạt động quảng cáo sản phẩm Coca-Cola đang gây xôn xao dư luận.

Theo đó, nội dung quảng cáo sản phẩm Coca-Cola Việt Nam trên truyền hình và một số phương tiện quảng cáo có sử dụng cụm từ "Mở lon Việt Nam". Cục Văn hóa cơ sở cho rằng, việc sử dụng cụm từ nêu trên trong nội dung quảng cáo có dấu hiệu về hành vi quảng cáo thiếu thẩm mỹ, không phù hợp thuần phong mỹ tục Việt Nam, đồng thời không đảm bảo thông tin rõ ràng của nội dung quảng cáo với sản phẩm, hàng hóa được quảng cáo, vi phạm các quy định tại khoản 3 Điều 8 và khoản 1 Điều 19 Luật Quảng cáo.

cam quang cao mo lon viet nam khi chu lon mang toi
Đây là lon Coca-cola.

Nói thêm về vấn đề trên, bà Ninh Thị Thu Hương - Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở cho rằng, việc gắn chữ "lon" như cách của Coca-Cola mà không có danh từ, trạng từ ở phía sau như "ở Việt Nam", "tại Việt Nam"… là phản cảm, thiếu thẩm mỹ vì tên gọi Việt Nam không thể tùy tiện sử dụng với mục đích quảng cáo, gắn với các slogan một cách thiếu trang trọng như vậy.

Việc cấm Coca-cola quảng cáo với solgan ''Mở lon Việt Nam'' đang gây nhiều tranh cãi đúng sai. Vậy nếu bỏ chữ ''lon'' thì thay chữ gì cho hợp lý?

Nhiều ý kiến cũng đồng tình với việc cấm quảng cáo với câu solgan ''Mở lon Việt Nam'' của Coca-cola bởi ban đầu khi đọc không rõ nghĩa, khó hiểu, đặc biệt từ ''lon'' lại đi kèm với từ Việt Nam mang tên của một quốc gia nhưng lại không có từ đệm thì nghe rất trống không.

cam quang cao mo lon viet nam khi chu lon mang toi
Còn đây là chai Coca-cola.

Ở chiều ngược lại cũng có nhiều ý kiến không đồng tình với cơ quan quản lý khi cấm quảng cáo với câu ''Mở lon Việt Nam'', bởi từ ''lon'' cũng đã được định nghĩa trong Tiếng Việt, vì vậy không nên suy nghĩ theo chiều hướng tiêu cực để gây khó cho doanh nghiệp.

Theo đánh giá, từ quảng cáo "Mở lon Việt Nam" có thể là vào ý đồ, chiến lược của nhà sản xuất đối với vấn đề quảng cáo sản phẩm nhằm gây ấn tượng và dễ gây chú ý với người tiêu dùng. Còn nếu từ "lon" bị thêm dấu, thêm mũ, bị sửa thành từ phản cảm thì lúc đó mới có căn cứ xác đáng để cơ quan quản lý xử lý đối với đơn vị quảng cáo.

Cũng có nhiều ý kiến cho rằng, nhà chức tránh dường như đang nặng nề, áp đặt mệnh lệnh hành chính, việc cấm chỉ vì một từ ''lon'' thì có khác gì từ đó mang tội, trong khi nó đã được định nghĩa trong từ điển và được dùng phổ biến trên cả nước. Bởi lâu nay ta vẫn gọi là lon Coca-cocla, lon Pepsi hay lon nước ngọt, vậy thì hà cớ gì mà cấm?

Theo tìm hiểu, "lon" là vật tròn bằng kim loại, dùng đong hay múc: cái lon, lon nước (lon bia, lon nước ngọt). Như vậy, "lon" là một vật dụng tồn tại lâu đời trong cuộc sống và mang một nghĩa rõ ràng, chứ không hề mang hàm ý gì, hay gợi lên những suy tưởng thô tục, phản cảm nào.

Vẫn biết là vốn từ Tiếng Việt rất rộng, nhưng từ ''lon'' đã được định nghĩa và phổ biến chứ không phải mới xuất hiện. Hơn nữa trong câu “Mở lon Việt Nam” thì chỉ riêng từ “lon” là không dấu, 3 từ còn lại có dấu rõ ràng thì làm sao có thể hiểu sang nghĩa khác theo hướng tiêu cực được. Còn nếu cả cụm từ “Mở lon Việt Nam” được viết không dấu là “Mo lon Viet Nam” thì lúc đó mới đáng bàn.

Ngoài ra, lon Coca-cola hay lon bia xưa nay cả dân thường, dân chơi hay dân nhậu cũng thường gọi như vậy. Vậy chả nhẽ giờ đây phải gọi là chai bia, chai Coca-cola, hay hộp Coca-cola, hộp bia và gọi như vậy có đúng bản chất, bởi lon khác hoàn toàn với chai hay hộp.

Theo quan điểm của một luật sư, cụm từ “lon Việt Nam” được sử dụng kết hợp ghép với động từ “mở” là nhằm mục đích quảng cáo. Khi đó nó được kết hợp với hình ảnh trên quảng cáo và được gắn với một thương hiệu chuyên bán nước giải khát nổi tiếng toàn cầu thì sẽ rất khó gây hiểu lầm, hiểu lệch bản chất.

Hơn nữa, ''Mở lon Việt Nam'' bản chất ở đây là do một số cá nhân hiểu không đúng bằng cách đọc luyến, đọc lệch đi nên nghĩa cụm từ không còn đảm bảo; việc tách cụm từ ra để đọc gắn thêm dấu chữ cho từ "lon" và biến tấu theo cảm nhận của mình là điều phi lý vì nó là một cụm từ. Đặc biệt, quan điểm của lãnh đạo Cục Văn hóa cơ sở là đang đứng ở góc độ tư duy cá nhân nhiều hơn là đứng trên quan điểm pháp luật.

Nguyễn Văn Huy
Xem phiên bản mobile