ACV làm cảng hàng không "đắt" hơn tư nhân hàng chục ngàn tỷ đồng?

Theo phương án đầu tư nhà ga T3 Tân Sơn Nhất của Vietstar, suất đầu tư bình quân chỉ 42 triệu đồng/m2 thấp hơn so với mức 84,5 triệu đồng/m2 của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV).
Chính phủ đề xuất giao ACV làm sân bay Long Thành Bộ GTVT lên tiếng về đề xuất mua lại toàn bộ cổ phần đã bán tại ACV

Qua đó, có thể thấy suất đầu tư bình quân ga hàng không của ACV đang có độ chênh lệch lớn so với tư nhân, thậm chí có nhà ga có mức đầu tư cao hơn 15.000 tỷ đồng (*).

Vốn đầu tư nhà ga T3 của ACV cao gấp đôi Vietstar

Ngày 3/1, Văn phòng Chính phủ vừa chuyển công văn liên quan đến nhà ga T3 Tân Sơn Nhất của Công ty cổ phần hàng không lưỡng dụng Ngôi sao Việt (Vietstar) cho Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) giải quyết. Vietstar đề nghị đầu tư nhà ga T3 Tân Sơn Nhất có diện tích xây dựng 55.000m2, vốn đầu tư 2.300 tỷ đồng, công suất 9,8 triệu khách/năm. Dự án này đã được Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng) thẩm định và đã báo cáo Cục hàng không Việt Nam.

Trong khi đó, dự án nhà ga T3 Tân Sơn Nhất do ACV xây dựng có diện tích 130.000m2, công suất 20 triệu hành khách/năm và tổng vốn đầu tư 10.990 tỷ đồng. Dự án này đã được Bộ Kế hoạch Đầu tư (KHĐT) và Bộ GTVT thẩm định chủ trương, thống nhất đề nghị Thủ tướng phê duyệt chủ trương đầu tư và chỉ định ACV làm chủ đầu tư dự án.

Như vậy, tính theo suất đầu tư bình quân thì T3 do Vietstar đề xuất chỉ có 42 triệu đồng/m2, bằng một nửa so với 84,5 triệu đồng/m2 của T3 do ACV xây dựng.

Giả thiết Vietstar được giao thêm đất để đầu tư đủ công suất 20 triệu khách/năm (Vietstar hiện chỉ có 10 ha ở Tân Sơn Nhất) còn ACV được Bộ GTVT đồng ý giao 16,05 ha để làm nhà ga T3 công suất 20 triệu khách/năm, thì ước tính tổng đầu tư nhà ga T3 của Vietstar chỉ khoảng 5.000 tỉ đồng, thấp hơn phương án của ACV là 5.990 tỉ đồng.

Mới đây, Tập đoàn FLC cũng đề nghị cho phép Tập đoàn này đầu tư nhà ga T3. Tuy nhiên, từ nhiều năm nay, Bộ GTVT chỉ muốn giao ACV đầu tư T3 và Bộ cũng không chỉ đạo lập dự án T3 theo phương thức đấu thầu. Dù T3 là dự án được cho là giải cứu tình trạng quá tải của Tân Sơn Nhất. Đồng thời, dự án này có khả năng mang lại lợi nhuận cao, được nhiều nhà đầu tư quan tâm, muốn tham gia.

Tiết kiệm 16.700 tỷ đồng nếu tư nhân làm ga Long Thành và T3

Không chỉ nhà ga T3 mà các nhà ga do ACV đầu tư xây dựng đều có suất đầu tư cao hơn rất nhiều so với tư nhân xây dựng.

Cụ thể, nhà ga quốc tế T2 Đà Nẵng (công trình xã hội hóa đầu tiên trong ngành hàng không) do Công ty cổ phần đầu tư khai thác cảng hàng không nhà ga quốc tế Đà Nẵng (AHT) làm chủ đầu tư. Nhà ga có suất đầu tư bình quân 73 triệu đồng/m2. Nhà ga quốc tế Cam Ranh do Công ty cổ phần nhà ga quốc tế Cam Ranh (CRTC) đầu tư, có suất đầu tư bình quân 71 triệu đồng/m2. Ngay cả cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, do điều kiện xây mới hoàn toàn ở nơi có chi phí cao với nhiều hạng mục kèm theo nhà ga thì suất đầu tư bình quân cũng chỉ 84 triệu đồng/m2.

acv lam cang hang khong dat hon tu nhan ha ng chu c nga n ty do ng
Một số hạng mục của nhà ga T3 có kinh phí cao hơn so với sân bay Vân Đồn. Ảnh chụp từ báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Trong khi đó, các nhà ga do ACV đầu tư có suất đầu tư rất cao. Nhà ga quốc tế T2 Nội Bài có vốn đầu tư 22.000 tỉ đồng và suất đầu tư bình quân lên tới 157 triệu đồng/m2; Cát Bi 94 triệu đồng/m2; Long Thành (do ACV lập dự án khả thi và Bộ GTVT đề nghị giao ACV làm chủ đầu tư, giai đoạn 1 có vốn đầu tư 111.000 tỷ đồng, trong đó hạng mục nhà ga 42.500 tỷ đồng) suất đầu tư nhà ga bình quân 114 triệu đồng/m2.

Trong đầu tư xây dựng cảng hàng không (gồm nhà ga, sân đỗ, đường lăn, đường băng…), nhà ga quốc nội đòi hỏi trang thiết bị và chi phí đầu tư thấp hơn nhà ga quốc tế. Nhà ga Cát Bi phần lớn dành cho khách quốc nội. Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất do ACV đề xuất cũng là ga quốc nội, Vietstar đề xuất lưỡng dụng, cả quốc tế và quốc nội. Các nhà ga còn lại là ga quốc tế, dù chủ đầu tư khác nhau nhưng có thiết bị, chất lượng tương đương. Và suất đầu tư nhà ga do tư nhân làm chủ đầu tư có xu hướng ngày càng giảm.

Cuối tháng 11/2019, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu Bộ GTVT và ACV nghiên cứu thông tin báo chí nêu về vấn đề xây dựng sân bay Long Thành. Theo báo chí phản ánh ý kiến của các chuyên gia thì sân bay Long Thành sử dụng tới 5.000 ha đất và 16 tỉ đô la Mỹ là lãng phí và cao hơn tổng mức đầu tư của 2 cảng hàng không hiện đại bậc nhất thế giới (có công suất tương đương Long Thành) mới vận hành năm 2019 là sân bay Đại Hưng (Trung Quốc) và sân bay Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ)…

Theo tính toán sơ bộ, nếu chỉ lấy suất đầu tư bình quân 73 triệu đồng/m2 ở nhà ga T2 Đà Nẵng do AHT là chủ đầu tư làm chuẩn, riêng nhà ga T2 Nội Bài đã có thể giảm được 11.780 tỷ đồng; T3 Tân Sơn Nhất giảm được gần 1.500 tỷ đồng (nếu giao Vietstar đầu tư thì giảm được 5.990 tỷ đồng) và nhà ga Long Thành giảm được 15.200 tỷ đồng. Nói cách khác, với riêng 2 dự án chưa triển khai là T3 Tân Sơn Nhất và nhà ga Long Thành, nếu tư nhân đầu tư thì sẽ tiết kiệm được ít nhất 16.700 tỷ đồng (tính theo mức bình quân 73 triệu đồng/m2).

Theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, nếu đấu thầu công khai, minh bạch cho tập đoàn kinh tế tư nhân trong nước tham gia, số tiền tiết kiệm được có thể còn lớn hơn nhiều. Đấu thầu nhà nước không chỉ tránh được lãng phí, thất thoát hàng chục ngàn tỉ đồng mà hãng bay và khách đi máy bay cũng được hưởng lợi về sự cạnh tranh chất lượng phục vụ tại các nhà ga (hiện do ACV độc quyền quản lý, khai thác).

ACV trước đây là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, sau đó cổ phần hóa với sự tham gia của tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài. ACV được Bộ GTVT giao quản lý, khai thác 21/22 cảng hàng không (trừ Vân Đồn của Sungroup). Mặc dù đã là công ty cổ phần nhưng ACV vẫn được Bộ GTVT giao sửa chữa, nâng cấp và đầu tư các cảng hàng không.

Ông Long đặt vấn đề, tại sao suất đầu tư của ACV rất cao, lãng phí như vậy nhưng Tổng công ty này vẫn luôn luôn được Bộ GTVT chỉ định đầu tư? Chuyên gia này cũng đưa ra thắc mắc tại sao Bộ GTVT chậm trễ, trì hoãn thực hiện xã hội hóa đầu tư hạ tầng hàng không theo tinh thần Nghị quyết của BCH TW Đảng, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ?

acv lam cang hang khong dat hon tu nhan ha ng chu c nga n ty do ng

Không sử dụng vốn ngân sách nhà nước xây nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng vừa có ý kiến về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng nhà ga T3 Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất (dự án).

Phó Thủ tướng giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẩn trương có ý kiến kết luận rõ Dự án đã đủ cơ sở pháp lý để Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư; đồng thời, làm rõ nguồn vốn đầu tư thực hiện dự án, không sử dụng vốn ngân sách nhà nước.

Dự án xây dựng nhà ga hành khách T3 - Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất có công suất thiết kế 20 triệu hành khách/năm, diện tích mặt bằng nhà ga khoảng 110.000 m2, mở rộng sân đỗ máy bay trên diện tích 4.670 m, các hạng mục phụ trợ xây dựng đồng bộ hệ thống kỹ thuật, giao thông nội bộ, hệ thống thoát nước mặt, thoát nước thải). Dự án được xây dựng trên diện tích 16,05 ha. Tổng vốn đầu tư của Dự án là 10.990 tỷ đồng.

Theo TBKT Sài Gòn
Xem phiên bản mobile